این نکته را باید یاد آوری نمود که مهار بیابان زایی همیشه و در همه جا صرفا با استفاده از روشهای فنی و کلاسیک امکان پذیر نمی باشد زیرا در حال حاضر ریشه این معضل را باید در مسایل دیگری مانند مسایل و مشکلات احتماعی و اقتصادی مردم جستجو کرد. در این قسمت برخی از روش های مدیریتی  برای جلوگیری از گسترش بیابان شرح داده می شود.

1- شناخت ساختار اجتماعی و اقتصادی جامعه روستایی: با وجوديكه قدرت حاصلخيزي خاك بيابان و حواشي آن روي هم رفته بسيار كم است ولي استعداد بالقوه آن براي توليد و اسكان تا حدي قآبل ملاحظه است. از طرفي بهره برداري از اراضي خشك براي آينده ايران اهميت بسزايي دارد چون بالا بودن نرخ رشد جمعيت و توسعه اقتصادي كشور اين نياز را بوجود مي آورد كه سطح توليدي  مناطق بیابانی ايران نیز به حداكثر ممكن برسد. در حوزه فعاليت وسيع و گسترده بيابان سر وكار ما بيشتر با جامعه روستائي مي باشد. وضع جوامع روستائي در زمينه هاي اجتماعي و اقتصادي ويژگيهاي خاصي دارد ارتباط اين جامعه با محيط اطراف خود در طول زمان باعث بوجود آمدن روابط عمومي، توليدي، نهادها، سازمانها و عرف خاصي در سطح روستا گرديده كه بسته به شرايط محيط در مناطق مختلف متفاوت است. بنابراين در هر برنامه اي كه در ارتباط با جامعة روستايي باشد، شناخت ساختار اجتماعي و اقتصادي و فرهنگي روستا و عملكرد آن ضرورت دارد و بدون توجه به آن هر گونه طرحي نه تنها با موفقيت همراه نخواهد بود بلكه باعث بروز ناهماهنگي و بر هم زدن ساختار سنتی اجتماعی و اقتصادی روستا نیز خواهد شد، همانطور که فعاليتهاي چند دهه اخير گوياي اين واقعيت است در اغلب طرحهايي كه تاكنون به مرحله اجرا در آمده به وضعيت اجتماعي و اقتصادي مردم يا ابداً توجه نشده و یا به صورت سطحي توجه شده است به طوري كه مردم در مقام معارضه با منابع طبيعي بوده اند. در این زمینه بايستي خلاء ناشي از ضعف فرهنگی بویژه فرهنگ منابع طبیعی به طریقی پر شود که در این مورد علاوه بر کارهای تخصصی ترویجی، می توان از وجود جامعه طلاب و روحانيت استفاده كرد. چون جامعه روستايي بنا بر آموزه های دینی و سنتی خود اعتقاد خاصي به اين طبقه دارند بنابراين مي توان از نفوذ كلام روحانيوني كه در طول سال به مناسبت هاي مختلفي به روستاها مي روند براي حفط منابع طبيعي استفاده كرد و در جهت حفظ و احياء و بهره برداري صحيح از منابع طبيعي مردم و افراد ناآگاه را بقدرت كلام و بيان خود ارشاد نمايند.

2- بهبود وضعیت معیشت اقتصادی ساکنان بیابان: براي مبارزه با بيابان، اهميت عوامل اقتصادي و اجتماعي را بايد مد نظر داشت. كشاورزي و دامداراي در اراضي خشك مانند كشاورزي و دامداري در اراضي حاصلخيز، پر منفعت نيست. اينجا است كه دولت بايد به كمك مردمي كه در كوير و بيابان زندگي مي كنند بشتابد و از لحاظ اقتصادي زندگي اين مردم را در سطح معقولي تامين كند و اين كمك هاي اقتصادي شامل وام بلاعوض، ‌معاضدت در تهيه علوفه ارزان براي دامهاي آنان و رساندن تجهيزات و لوازمات لازمه مي باشد.

 3– تامین منابع سوخت و انرژی: در بسياري از روستاهاي پر جمعيت كه داراي آب و برق مي باشند. هنوز براي سوخت از هيزم استفاده مي شود و اين هيزم عمدتاً از طريق بوته كني مراتع تامين مي شود چه بسا با همكاري مقامات محلي ذيربط بتوان مثلاً با ايجاد يك نانوايي، نان مصرفي يك روستا را تامين كرد به اين ترتيب مي توان عملاً از بوته كني مراتع به نحو چشمگيري کاست

4- اصلاح روش تامین انرژی در مناطق مستعد بیابان زایی: در ايران با زمينه مناسب اقليمي و تابش آفتاب در بيشتر مناطق و در اكثر فصول سال همچنين وجود مناطق واجد پتانسيل بالاي باد و قابليت هاي توليد انرژي زمين گرمايي زمينه لازم و مناسبي را براي استفاده و گسترش انرژيهاي نو و پاك فراهم آورده است.  انرژی خورشیدی و باد، از جمله منابعی هستند که در كشور ما بویژه در مناطق بیابانی به فراواني یافت می شوند، با شناخت مكانهاي مناسب اين منابع و بكارگيري آبزار مناسب براي تبديل آنها به انرژی هاي ديگر مي توان از اين منابع غني به عنوان يك نيروي تكميل كننده و ياري رسان برای تامین انرژی گرمایی و سرمایی استفاده کرد (هم اکنون در برخی از مناطق ایران از این انرژی ها استفاده می شود). در صورت توسعه بیشتر و بهتر این انرژی ها می توان قسمت اعظم نیازمندیهای شهری را در مناطق مناسب از این طریق تامین کرد. این مسئله می تواند یکی از اقدامات مهم برای بهبود محیط اکولوژیک، کاهش قطع درختان ، تامین علوفه و کنترل بیابان زایی بشمار رود. در مجموع می توان گفت حل مشکل انرژی در نواحی روستایی مواجه با پدیده بیابان زایی از طریق کنترل مصرف منابع انرژی موجود و توسعه منابع جدید انرژی ، در خاتمه بخشیدن به قطع درختان و تخریب پوشش گیاهی موثر بوده و انجام این دو ، تضمینی برای اصلاح تعادل اکولوژیک و کنترل گسترش بیابان زایی می باشد.